พิธีทำบุญวันอาสาฬหบูชา
วันอาสาฬหบูชา ตรงกับวันขึ้น ๑๕ ค่ำเดือน ๘ ประมาณเดือน กรกฎาคม แต่ถ้าปีใดเป็นปีอธิกมาส คือ มีเดือน ๘ สองหน วันอาสาฬหบูชาก็จะเลื่อนไปเป็นวันเพ็ญ ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๘ หลัง จะประมาณเดือน สิงหาคม
ประวัติความเป็นมา
"อาสาฬหบูชา" ย่อมาจากคำว่า "อาสาฬหปุรณมีบูชา" แปลว่า การบูชาพระในวันเพ็ญ เดือน อาสาฬ คือ เดือน ๘ ซึ่งพุทธศาสนิกชนถือว่ามีความสำคัญวันหนึ่งของพระพุทธศาสนา เนื่องจากมีเหตุการณ์ที่สำคัญเกิดขึ้น ๓ ประการ คือ
๑. เป็นวันที่พระพุทธเจ้าประกาศพระพุทธศาสนา คือ พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมครั้งแรก เพื่อโปรดปัญจวัคคีย์ เป็นการแสดงพระธรรมชื่ีอว่า  "ธัมมจักกัปปวัตนสูตร" ซึ่งมีความสำคัญที่กล่าวถึงอริยสัจสี่ หรือความจริงอันประเสริฐ ๔ ประการ ปัญจวัคคีย์ได้ฟังพระธรรมเทศนากัณฑ์แรกของพระพุทธเจ้า ประกอบด้วยโกณฑัญญะ วัปปะ ภัททิยะ มหานามะ และอัสสชิ
๒. เป็นวันที่มีพระสงฆ์ครั้งแรกในพระพุทธศาสนา เมื่อปัญจวัคคีย์ทั้ง ๕ ได้สดับพระธรรมเทศนา "ธัมมจักกัปปวัตนสูตร"แล้ว อัญญาโกณฑัญญะได้มีดวงตาเห็นธรรม ทูลขอบวชเป็นพระสงฆ์รูปแรกในพระพุทธศาสนา ด้วยวิธี "เอหิภิกขุอุปสัมปทา" ในวันนั้นจึงนับได้ว่า เป็นวันที่เกิดพระสังฆรัตนะหรือวันที่มีพระอริยสงฆ์สาวกองค์แรกในพระพุทธศาสนาเป็นองค์แรกของโลก
๓. เป็นวันที่มีพระรัตนตรัย คือ เป็นวันที่มีแก้วอันประเสริฐครบ ๓ ประการ ได้แก่ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์
เหตุการณ์ในครั้งนี้ ได้เกิดขึ้นหลังจากวันวิสาขบูชาหรือหลังจารกที่พระพุทธเจ้าทรงตรัสรู้ เมื่อวันเพ็ญ (เดือน ๖) สองเดือน
การประกอบพิธีในวันอาสาฬหบูชา
การประกอบพิธีในวันอาสาฬหบูชาของพุทธศาสนิกชน เพื่อเป็นการระถึงเหตุการณ์ทั้งสามประการที่เกิดขึ้นในสมัยพระพุทธกาลที่กล่าวมาแล้วข้างต้น และเพื่อเป็นการน้อมนำเอาคำสั่งสอนมาเป็นแนวทางในการประพฤติปฏิบัติ ในปัจจุบัน การประกอบพิธีในวันอาสาฬหบูชาแบ่งออกเป็น ๓ อย่าง ได้แก่ พิธีหลวง พิธีราษฎร์ และพิธีสงฆ์ ซึ่งได้มีการปฏิบัติเช่นเดียวกันกับวันมาฆบูชาและวันวิสาขบูชาที่กล่าวมาแล้ว จะมีการเปลี่ยนแปลงเฉพาะการกล่าวถึงความสำคัญและประวัติความเป็นมาของวันนั้น ๆ
เมื่อถึงวันอาสาฬหบูชา พระสงฆ์จะมีการสวดมนต์ทำวัตรเย็น มีการสวดธัมมจักกัปปวัตนสูตร หรือมีพิธีการอื่น ๆ ซึ่งแล้วแต่ทางวัดเป็นผู้กำหนดและมีพิธีเวียนเทียนในเวลาบ่ายหรือค่ำ เช่นเดียวกับวันมาฆบูชา หรือวันวิสาขบูชา
............................................
คัดจากหนังสือศาสนพิธีทางพุทธศาสนา
รวบรวมโดย ไพฑูรย์ ยิ้มทอง